| order
by year of publication |
literaire
publicaties van Wim van Binsbergen
in
chronologische volgorde
Deze webpagina bevat
het grootste deel van het literaire werk van Wim van
Binsbergen tot dusver, in gratis toegankelijke teksten,
meestal in PDF formaat. Ook wordt van de meeste werken de
omslag en de flaptekst gegeven. De recente titels, en
sommige van de oudere, zijn leverbaar en kunnen besteld
worden met dit bestelformulierlees ook: Een school der Poëzie:
Wim van Binsbergens weg naar de poëzie (webpagina) [in
voorbereiding]
een uitvoerig autobiografisch document over de wording
van Wim van Binsbergens dichterschap, met tientallen
illustraties
lees hier
hetzelfde document als PDF [ in
voorbereiding ]
enige persstemmen over het
literaire werk van Wim van Binsbergen [
voeg hyperlink in ]
|
| (1966) |
|
| (1971) |
|
| (1977) |
|
| (1978) |
|
| (1981) |
Wim van
Binsbergen vertaalde (met Ad van Rijsewijk) Okot
p'Biteks Lied van Lawino en Lied van Ocol
voor
de Afrikaanse Bibliotheek, Uitgeverij Corrie
Zelen, Maasbree, 1981, ISBN 90 6280 619 8, 269
pp.
In Het lied van
Lawino en Het lied van Ocol verwoordt
de Oegandese dichter Okot p'Bitek in
prachtige parlando-poëzie, geïnspireerd
door de overvloedige orale traditie van
de Acoli, de confrontatie tussen het
traditionele en het ver-westerlijkte
Afrika. Lawino verdedigt hartstochtelijk
haar traditionele levenswijze in
bloemrijke metafoor en verrassende
vergelijking. Ocol daarentegen verwerpt
de oude gewoonten en geeft zich graag
gewonnen voor het westerse gedrag en de
westerse levensstijl. Het lied van
Lawino vormt samen met Het lied
van Ocol een gepassioneerd boek dat
voor de westerse lezer tevens een
vruchtbare verkenning op eigen sociaal en
cultureel terrein betekent.
de PDF is gebaseerd op optische
tekenherkenning en kan in de huidige
versie vooral qua opmaak nog aanzienlijk
verbeterd worden |
omslag voor
omslag achter
|
 |
|
| (1984) |
Wim
van Binsbergen, 1984, Zusters,
dochters: Afrikaanse verhalen, Haarlem: In de Knipscheer
| In Zusters,
dochters, zijn eerste
verhalenbundel, vervolgt Wim van
Binsbergen het onderzoek van de thema's
die ook zijn poëzie en zijn
wetenschappelijk werk tot nu toe hebben
bepaald: religie, lichamelijkheid,
verwantschap, verlangen en bevrijding,
samenkomend in de confrontatie tussen
Afrika en Europa. De verhalen spelen in
verschillende gebieden en tijdperken,
maar in alle vier klinkt de geschiedenis
van onderdrukking en verzet in Afrika
door; vooral echter vormen zij een
eenheid omdat zij als hoofdpersonen
Afrikaanse vrouwen opvoeren die, in
crisismomenten van hun leven, hun
zelfstandigheid en identiteit tegenover
mannen bevechten. Kernprobleem daarbij is
de spanning tussen twee soorten bindingen
met mannen: die welke zij vrijwillig
aangaan, en die waaraan zij als zusters
en dochters van mannen onderworpen zijn
en die bijna onontkoombaar blijken. Die
laatste zijn bedreigend, maar bieden even
vaak bescherming tegen een nog
bedreigender seksualiteit. |
omslag
voor
omslag achter
|
|
|
| (1986) |
| Integrale tekst van de
dichtbundel: Wim van Binsbergen, 1986, Vrijgeleide (Haarlem: In de Knipscheer)
omslag voor
omslag achter
|
 |
het gedicht 'Friesland'
uit deze bundel werd opgenomen in de
gezaghebbende bloemlezing van de Nederlandse
poezie van de 19e en 20e eeuw van Gerrit Komrij:
van
Binsbergen, Wim, 2004, ‘Friesland’, in:
Komrij, Gerrit, 2004, Nederlandse poëzie: Van de
19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige
gedichten, Amsterdam: Bert Bakker, 13e-14e druk,
pp. 1662-1663
|
 |
|
| (1987) |
|
| (1988) |
|
| (2002) |
| Wim van Binsbergen,
2002, Herfstzondag:
Haiku's voor Trecy aan het begin van de winter
2002-2003,
uitgave in eigen beheer |
|
heruitgegeven als: Wim
van Binsbergen, 2006, Middenduin
(Herfstzondag): Haiku's voor Trecy aan het begin
van de winter 2002-2003,
Haarlem: Uitgeverij Shikanda
Middenduin
verschijnt, na lang zwijgen, als een van
een reeks dichtbundels die Wim van
Binsbergen de laatste jaren schreef. In
drie-regelige gedichten zijn bekende
thema’s van zijn dichterschap aan de
orde, maar de natuur en het vaderschap
nemen inmiddels de plaats in van het
veldwerk in Afrika. Evenals Herfstgroei,
bestaat ook Middenduin uit
beeldgedichten; het visuele materiaal
brengt het verbale op gang en helpt om
binnen de taal keuzen te maken die anders
gratuit zouden blijven. Spiegeleffecten
in tijd en in ruimte, tussen beeld en
tekst , en tussen achtergrond en tekst,
maken van een duinwandeling met jongste
zoon op een herfstzondag een oproep om de
last van het verleden af te leggen, in
een compacte, soms hermetische taal.
Behalve een 90° rotatie van het formaat,
is de inhoud volkomen identiek aan die
van de 2002 uitgave |
omslag
voor
omslag achter
|
|
|
| (2003) |
| van
Binsbergen, Wim, 2004, ‘Genadendal: voor
Vernie, een jaar na zijn dood’,
in: van den Berg, Erik, & Kraan, Tiny, eds., Koekemakranke:
Die pad van Vernie February (1938-2002),
Leiden: African Studies Centre, pp. 8-10;
geschreven 2003 |
|
|
| (2004) |
van Binsbergen, Wim, 2004, Herfstgroei:
Beeldgedichten, oktober
2004, Haarlem: Uitgeverij Shikanda (PDF)
| Herfstgroei verschijnt,
na lang zwijgen, als een van een reeks
dichtbundels die Wim van Binsbergen de
laatste jaren schreef. In drie-regelige
gedichten (geen haiku’s) zijn
bekende thema’s van zijn
dichterschap aan de orde, maar de natuur
neemt inmiddels de plaats in van het
veldwerk onder verre volkeren. Ook het
niet-menselijke voert naar binnen, en
verdient daarom scherpe waarneming (door
foto’s ondersteund) maar ook
spottende vertrouwelijkheid.
Herfstgroeisels (inclusief deze bundel)
zijn niet de onwelkome boden van een
naderend einde, maar een oproep om binnen
nieuwe grenzen de last van het verleden
af te leggen, in een compacte, soms
hermetische taal. |
omslag voor
omslag achter
|
 |
later
uitgebracht niet in oblong maar in standaard
formaat:
|
|
|
| (2004) |
van Binsbergen, Wim, 2004,
Eurydice: Vier dode mannen en een vrouw die leeft,
dichtbundel, 30 pp., Haarlem: Uitgeverij
Shikanda, december 2004 (PDF)
| Eurydice
verschijnt, na lang zwijgen, als een van
een reeks dichtbundels die Wim van
Binsbergen de laatste jaren schreef. In
deze bundel staat centraal de overwinning
op de dood, enerzijds door (bij vier
mannen: André Saegerman, Julius Nyerere,
Vernie February, en de filmmaker Theo van
Gogh) de balans van een leven op te maken
dat pas in de dood zijn culminatie vindt,
anderzijds door (in het geval van het
slotgedicht, over de geslaagde worsteling
met kanker), als Inanna (de ware
Eurydice), de dood zijn gram niet te
gunnen en zijn nabijheid slechts als een
uitdaging te zien tot leven en tot liefde |
omslag voor
omslag achter
|
 |
|
| (2004) |
Wim van Binsbergen, 2004, Gedichten
voor Nezjma, Haarlem:
Uitgeverij Shikanda
Gedichten voor Nezjma
bundelt gedichten die Wim van Binsbergen
in de loop van tientallen jaren schreef
voor zijn oudste dochter. De eerste twee
secties omvatten kindergedichtjes
geschreven toen zij zes resp. acht jaar
was; de verdere secties bestaan uit,
overwegend gepubliceerde,
‘grote-mensen-gedichten’ waarin
Nezjma de hoofdrol speelt. Woorden kunnen
niet alles uitdrukken, en geen relatie is
zonder worsteling. Niettemin is dit boek
een getuigenis van liefdevolle
verbondenheid, van trots, en van de
uitdaging tot eigen groei die het
vaderschap is.
NEZJMA VAN
BINSBERGEN (Amsterdam, 1971) heeft het
schrijven met de paplepel ingegoten
gekregen. Dochter van de natuurkundige
Henny van Rijn en de dichter/ Africanist
Wim van Binsbergen, bracht zij haar
prilste jeugd in Afrika door, waar haar
eerste taal niet het Nederlands was, maar
Nkoya. Dat verhinderde haar niet haar
draai te vinden in het Nederlandse
kindertoneel, waar zij als regisseur,
schrijver, costuumontwerper, decorbouwer
en in het algemeen leider (v/m) van
talloze kindergroepen, vooral in
achterstands-wijken, al vele jaren en met
toenemend succes drama aanreikt als weg
naar mondigheid en zelfverwezenlijking.
Haar toneelwerk en andere teksten wachten
op een uitgever. |
omslag voor
omslag achter
|
 |
|
| (2005) |
|
| (2007) |
van
Binsbergen, Wim, 2007, Vloed:
Een gedicht, Haarlem:
Uitgeverij Shikanda
| VLOED
– een gedicht is een van een handvol
dichtbundel die Wim van Binsbergen het
licht doet zien sinds 2002, na jarenlang
zwijgen. Bestaande uit acht samenhangende
delen, werd dit boek geschreven te
Haarlem en Rome in april / mei 2007. Het
ontstond tegelijk met, en mede als een
vorm van poëtisch onderzoek ter
ondersteuning van, een wetenschappelijke
studie waarin de prehistorische
achtergronden van de wereldwijde
verbreiding van zondvloedmythen worden
verkend (zie commentaar achterin).
Centrale thema’s zijn het wegvallen
van de wereldorde, terugkeer (door de
vloed) naar het niet-zijn van voor de
schepping, en misschien een tweede begin.
Dit wordt toegepast op hedendaags
Nederland, individuele verwezenlijking,
en gegevens uit literatuur (Ida
Gerhardt), muziek (Stravinsky), en
wereldmythologie o.m. uit de bijbel en
Noord-Amerika. Ontzetting blijkt niet het
laatste woord, en daarmee weerspiegelt
ook dit boek van Wim van Binsbergen de
worsteling om het bestaan vorm te geven
door het verleden te overwinnen. |
omslag voor
omslag achter
|
 |
|
| (2008) |
van
Binsbergen, Wim, 2008, Braambos:
Een gedicht, Haarlem:
Uitgeverij Shikanda
| DICHTBUNDEL: BRAAMBOS.
Op 31 augustus 2008 vierden vrienden en
oud-collega's de 80e verjaardag van
Matthieu Schoffeleers, priester en
oud-missionaris te Malawi, gedurende vele
jaren hoogleraar religieuze antropologie
aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en
aan de Universiteit Utrecht, en jarenlang
de stuwende kracht achter de cultus van
de martelaar en vegetatiegod Mbona, wiens
heiligdom zich bevindt in de Beneden
Shire vallei te Malawi. Het
wetenschappelijk en persoonlijk leven van
Schoffeleers is op vele wijzen verweven
met dat van Wim van Binsbergen: sinds
1973 als vriend en als collega-pionier in
de ontwikkeling van een long-range
proto-historische benadering van de
religie van Zuidelijk Centraal Afrika,
als academisch promotor in 1979, als
celebrant bij het huwelijk van Wim van
Binsbergen en Patricia Saegerman 1984,
als mede-redacteur van Wim van Binsbergen
& Matthew Schoffeleers, eds., 1985, Theoretical
explorations in African religion,
Londen / Boston, Kegan Paul
International, etc. Het lag dan ook voor
de hand dat Wim van Binsbergen in 1998,
bij het afscheid van Schoffeleers van de
Universiteit van Utrecht, de voornaamste
spreker was, met een uitvoerig vertoog
waarin uitgaande van het werk van
Schoffeleers en met een parallel met van
Binsbergens optreden als Zuidelijk
Afrikaans geestesmedium, de grenzen van
integriteit in antropologisch veldwerk
werden verkend, opgenomen in de door
Michael Elias en Ria Reis geredigeerde
feestbundel Getuigen ondanks zichzelf,
en later in het Engels opgenomen in Wim
van Binsbergens boek Intercultural encounters (Berlin
etc.: LIT, 2003).
Voor Schoffeleers' tachtigste verjaardag
liet Wim van Binsbergen een nieuwe
dichtbundel het licht zien, Braambos:
Een gedicht, waarvan de integrale
tekst en de omslag
met flaptekst
hier beschikbaar worden gemaakt (PDF). |
omslag voor en
achter
|
 |
|
| (divers)
|
Geselecteerde losse gedichten,
Nederlands |
| (divers)
|
English version of the poem Heart of
Darkness |
